دانستنی های مهم درباره دندان

با توجه به عادت‌های بد غذایی امروز و عوامل موثر بر سلامت دندان‌ها، مشکلات دندانی متعددی به وجود آمده است. از پوسیدگی‌های جزئی گرفته تا مواردی که نیاز به جراحی دارد. ما در این بخش قصد داریم تا با بررسی عوامل بوجود آورنده‌ی این مشکلات آشنا شویم. همچنین علاوه بر دانستنی‌های دندان با راه حل‌هایی آشنا شویم که بسیار کاربردی هستند.

دندان های شما مانند اثر انگشت شما می باشند: آنها منحصر به شما هستند. به همین دلیل است که گاهی اوقات از پرونده های دندانپزشکی برای شناسایی بقایای انسانی استفاده می شود. حتی دوقلوهای یکسان هم دندانهای یکسان ندارند. حدود یک سوم هر دندان در زیر لثه شما قرار دارد. به همین دلیل سالم نگه داشتن لثه ها به همان اندازه مهم است که اطمینان حاصل کنید که از دندان های خود به خوبی مراقبت میکنید. لثه های شما باید همیشه به رنگ صورتی و محکم (سفت) باشد.

حتی اگر مینا برای محافظت از دندان های شما وجود دارد ، مینای دندان هنوز می تواند سوراخ ریز یا ترک خوردگی داشته باشد و از پوسیدگی نیز در امان نیست. قندها و اسیدها مانند آنهایی که در نوشابه ها یافت می شوند با باکتری های موجود در دهان شما ارتباط برقرار می کنند و به مینای دندان شما حمله می کنند که این نشانگر شروع پوسیدگی دندان ها است. نوشیدنی های نوشابه به ویژه هنگامی که اغلب آنها را می نوشید، یا به آرامی در طول روز، آسیب می بینند.

بهترین دوست دندان، مسواک نیست

بله مسواک زدن و نخ دندان کشیدن دو عمل بهداشتی هستند که همیشه در کنار هم می آیند و برای سلامت دهان و دندان هر دو ضروری اند. اما اولین خط دفاعی دندانها در مقابل مواد مختلفی که وارد دهان میشوند، بزاق است. بزاق ماهیت ضد عفونی کننده داشته و با پوسیدگی دندان مقابله میکند.

پوسیدگی دندان به واسطه باکتری هایی ایجاد میشود که از قندهای موجود در غذا و نوشیدنی ها تغذیه میکنند. این باکتری ها به نام پلاک میتوانند به سطوح دندانی بچسبند و اسید تولید کنند. این اسید مینای دندان را از بین میبرد. بزاق که بهترین دوست دندان هاست به شستشوی دهان و خنثی سازی این فرایند کمک میکند.

اگر دهانتان خشک باشد، دیگر بزاق به خوبی از دهانتان مراقبت نمیکند. عملکرد بزاق در کنترل باکتری ها و توانایی آن در مقابله با تاثیر منفی قندهای موجود در دهان در صورتی که بزاق کافی در دهان نداشته باشید دیگر مفهومی پیدا نمی کند.

افرادی که زیاد دارو مصرف میکنند، بیشتر مستعد خشکی دهان و در نتیجه پوسیدگی دندان هستند. برخی توصیه میکنند هنگامی که دهانتان خشک است از آدامس نعنایی بدون شکر استفاده کنید.

یک راهکار دیگر برای خشکی دهان به همراه داشتن یک بطری آب است. مصرف آب نیز شرایط اسیدی دهان را تعدیل میکند و به بزاق کمک مینماید.

فلوراید

فلوراید به پیشگیری از پوسیدگی دندان کمک میکند و بحثی در این نیست اما چه مقدار فلوراید؟ باید بدانیم مقدار مناسب فلوراید چقدر است. به علت منابع رو به افزایش فلوراید (فلوراید طبیعی، فلوراید افزوده شده به منابع آب در برخی کشورها، فلوراید موجود در دهان شویه و خمیر دندانها و … ) بخش سلامت و خدمات اجتماعی ایالات متحده امریکا در سال 2010 توصیه کرده است که مقدار فلوراید آب نوشیدنی محدود شود و سطح آن از 0.7 تا 1.2 میلی گرم در لیتر به 0.7 تقلیل یابد.

بسیاری از افراد نگران فلورز هستند. فلورز وضعیتی است که در آن لکه های سفید رنگ روی دندان ایجاد میشود که ظاهر لبخند را نازیبا میکند اما موارد فلورز تقریبا همیشه خفیف یا بسیار خفیف است. با این حال بهتر است اگر در مناطقی زندگی میکنید که در آب آشامیدنی لوله کشی فلوراید اضافه میشود، مطمئن شوید فلوراید زیادی دریافت نمی کنید.

مهمتر از این مورد، توجه به فلوراید کودکان است. برای مسواک زدن کودکان تا 3 سالگی نباید بیشتر از اندازه یک دانه برنج، خمیر دندان روی مسواکشان بزنید.

در مورد کودکان 3 تا 6 ساله میتوانید به اندازه یک نخود خمیر دندان استفاده کنید.

ندان نشانگر سلامت درون است

از هر 7 بزرگسال بین 35 تا 44 ساله، 1 نفر به بیماری لثه مبتلاست. در مورد بزرگسالان بالای 65 سال این مقدار به یک نفر در هر 4 نفر افزایش می یابد.

این مسئله مهمی است چون پوسیدگی دندان و عفونت های دیگر دهان با مشکلات دیگر پزشکی مانند بیماری قلبی، سکته مغزی و دیابت همراه است.

سلامت دهان بخش مهمی از سلامت عمومی است. بسیاری از مردم نمی دانند افرادی که در خطر بیشتر بیماری لثه قرار دارند، در خطر بیشتر بیماری قلبی نیز قرار دارند. همچنین احتمال وزن کم در هنگام تولد و زایمان زود رس در زنان بارداری که بیماری لثه دارند بیشتر است. یک گروه دیگر از افرادی که در خطر بیشتر بیماری لثه قرار دارند، افراد دیابتی هستند.

دندان ها منحصر به فرد هستند

دندان های شما مانند اثر انگشت شما می باشند: آنها منحصر به  شما هستند. به همین دلیل است که گاهی اوقات از پرونده های دندانپزشکی برای شناسایی بقایای انسانی استفاده می شود. حتی دوقلوهای یکسان هم دندانهای یکسان ندارند.

آنها کمی شبیه کوه یخ هستند

حدود یک سوم هر دندان در زیر لثه شما قرار دارد. به همین دلیل سالم نگه داشتن لثه ها به همان اندازه مهم است که اطمینان حاصل کنید که از دندان های خود به خوبی مراقبت میکنید. لثه های شما باید همیشه به رنگ صورتی و محکم (سفت) باشد.

 شما 32 تا از آنها را دارید

 از دندانهای جلوی خود تا پشت دهان ، هشت دندان دارید (دندانهای جلویی) علاوه بر این  چهار دندان نیش ، هشت پرمولر(دندان آسیای کوچک) و 12 تا دندان آسیا هم وجود دارد.

مینای دندان سخت ترین قسمت بدن شماست

مینا بیرونی ترین لایه دندان شماست. مانند یک پوسته سخت ، هدف اصلی آن محافظت از بقیه دندان  است. مینا بیشتر مانند استخوانهای شما از کلسیم و فسفات ساخته شده است ، اما به دلیل پروتئین های خاص و بلوریت هایی (crystallites) که آن را تشکیل می دهند قوی تر است.

دندان ها شکست ناپذیر و خراب نشدنی نیستند

حتی اگر مینا برای محافظت از دندان های شما وجود دارد ، مینای دندان هنوز می تواند سوراخ ریز یا ترک خوردگی داشته باشد و از پوسیدگی نیز در امان نیست.

 قندها و اسیدها مانند آنهایی که در نوشابه ها یافت می شوند با باکتری های موجود در دهان شما ارتباط برقرار می کنند و به مینای دندان شما حمله می کنند که این نشانگر شروع پوسیدگی دندان ها است.

 نوشیدنی های نوشابه به ویژه هنگامی که اغلب آنها را می نوشید ، یا به آرامی در طول روز ، آسیب می بینند.

خوردن و نوشیدن میان وعده های مکرر برای دندانهایتان خوب نیست

فکر میکنید چه چیزی برای دندان ها بدتر از یک کیک شکلاتی میتواند باشد؟ مصرف میان وعده های زیاد یا نوشیدنی های زیاد بین روز یکی از بدترین کارهایی است که میتوانید با دندانهای خود بکنید. تنها مقدار شکر یا نشاسته ای که میخورید مهم نیست بلکه دفعات خوردن نیز مهم است.

به خاطر داشته باشید که اسیدی که باکتری ها در دهان تولید میکنند از کربوهیدراتهایی که میخورید تغذیه میکنند. خواه قند موجود در چای شیرین صبحانه باشد یا کیک میان روز. هر چه تعداد دفعاتی که قند و نشاسته میخورید بیشتر باشد، اسید بیشتری در دهانتان تولید میشود و مقدار بیشتری از مینای دندانتان حل میشود. پس بهتر است حداقل به خاطر دندانهایتان هم که شده وعده های کم حجم و خیلی زیاد نخورید.

اگر یک وعده غذایی کامل بخورید یک بار دهانتان تحت حمله اسیدی قرار میگیرد اما اگر دائما چیزهای مختلف بخورید تعداد حملات را افزایش میدهید.

زدودن قندها از محیط دهان 20 دقیقه طول میکشد. در حین این 20 دقیقه باکتری های دهان بسیار فعال هستند و خیلی زود قندها را به اسید تبدیل میکنند اما با کمک بزاق اسیدها خنثی میشوند. اما اگر پس از خنثی سازی باز هم یک خوراکی شیرین دیگر بخورید باز دهانتان را در معرض تاثیرات بد قند قرار داده اید و 20 دقیقه دیگر به باکتری ها فرصت فعالیت و در نتیجه پوسیدگی دندان بخشیده اید. در نهایت تکرار این چرخه کار شما را به دندان درد و عصب کشی میرساند یا حتی ممکن است مجبور شوید دندان خود را بکشید.

رنگ زرد به معنی پوسیدگی است.

این فقط لکه قهوه ای نیست که مهم است. مینای دندان تا حدودی مسئولیت ظاهر سفید دندان شماست و با پوسیدگی ، دندانهای شما ممکن است شروع به زرد شدن کنند. پوسیدگی مینا همچنین می تواند مقصر هر احساس درد باشد.